Hükûmet, algoritmalar üzerinden iş dağıtan yerli ve uluslararası dijital platformları kapsayan kapsamlı bir düzenleme için hazırlık yapıyor. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yürütülen çalışmayla, dijital platform çalışanlarının hukuki statüsü ilk kez açık biçimde tanımlanacak.

Düzenleme; temizlik, bakım, kurye, kargo ve yemek dağıtımı gibi alanlarda dijital platformlara hizmet veren çalışanları kapsıyor. İnternet tabanlı bu modelde müşteri, platform ve çalışan arasında üçlü bir yapı bulunuyor. Ancak mevcut mevzuatta bu çalışanların işçi mi yoksa bağımsız çalışan mı olduğu netlik kazanmıyor.

Hazırlanan düzenlemeyle özellikle motokuryelerin iş ilişkileri yasal çerçeveye alınacak. İş dağıtımı, performans ölçümü ve ücretlendirmeyi belirleyen algoritmalar için sınırlar çizilecek. Esnek çalışma modeli korunacak. Keyfi uygulamaların önüne geçilmesi hedeflenecek.

Yeni düzenleme kapsamında iş sağlığı ve güvenliği standartları belirlenecek. Mesleki yeterlilik ve belgelendirme süreçleri desteklenecek. Platformların tek taraflı sözleşme fesihleri sınırlandırılacak. Keyfi işten çıkarma riski azaltılacak.

Çalışanlara işsizlik sigortası, sağlık sigortası ve emeklilik hakkı tanınacak. Sendikal haklardan yararlanabilmelerinin önü açılacak. Prim sisteminde de önemli bir değişiklik yapılacak. Sosyal güvenlik primleri, ücret ödemesi öncesinde kaynağından kesilerek yatırılacak.

Avrupa’da ise platform çalışanlarına yönelik yaklaşım daha net. Avrupa Birliği ülkelerinde mahkeme kararları ve 8 Şubat 2024’te sağlanan mutabakat doğrultusunda platform çalışanlarının işçi statüsü yasal güvence altına alındı. Türkiye’deki hazırlıkların da benzer bir paradigma değişimine işaret ettiği değerlendiriliyor.