Mudanya Belediyesi tarafından düzenlenen program kapsamında Girit fotoğrafları sergisi açıldı. Göç yollarında yaşamını yitirenler için denize kırmızı karanfiller bırakıldı. Girit Mahallesi’nde ise mübadeleyi anlatan tiyatro gösterimi sahnelendi.

Anma etkinlikleri, mübadil kentlerin belediye başkanlarını Mudanya’da bir araya getirdi. Program boyunca mübadelenin kent hafızasında bıraktığı izler ve ortak gelecek için yapılması gerekenler ele alındı.

Türkiye ve Yunanistan arasında 30 Ocak 1923’te imzalanan Türk-Yunan Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi’nin yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen etkinliklere, Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç ev sahipliği yaptı. Programa Mustafa Bozbey, Ömer Günel, Şadi Özdemir, siyasi parti temsilcileri, mübadil dernekleri, akademisyenler ve vatandaşlar katıldı.

Mütareke Müze Evi önünde düzenlenen törende, Lozan Mübadilleri Vakfı ve mübadil kuruluşları tarafından hazırlanan 103. Yıl Bildirisi okundu. Ardından, göç yollarında hayatını kaybedenler anısına denize karanfiller bırakıldı.

Program kapsamında düzenlenen “Mübadeleyle Yüzleşen Kentler” başlıklı panelde, mübadil nüfusla şekillenmiş kentlerin belediye başkanları görüşlerini paylaştı.

Dalgıç’tan “Mübadil Kentler Birliği” çağrısı

Panelde konuşan Mudanya Belediye Başkanı Deniz Dalgıç, mübadillerin yaşamlarına ilişkin pek çok verinin kayıt altına alındığını söyledi. Buna karşın sözlü tarih alanında önemli eksikler bulunduğuna dikkat çekti. Bu eksikliğin ancak ortak bir çalışmayla giderilebileceğini vurguladı.

Dalgıç, mübadil kentler arasında kurumsal bir iş birliği oluşturulması gerektiğini belirtti. Mübadil Kentler Ağı ya da Mübadil Kentler Birliği kurulması çağrısında bulundu. Bu yapı sayesinde düzenli buluşmalar ve ortak projeler geliştirilebileceğini ifade etti. Ortak hafızanın gelecek kuşaklara aktarılmasının hayati önem taşıdığını söyledi.

Bozbey: “Atatürk en büyük göçmendir”

Bir mübadil torunu olduğunu dile getiren Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, mübadil derneklerine çağrıda bulundu. Anıların ve yaşanmışlıkların yazılı hale getirilmesinin önemine dikkat çekti.

Kendisinin de bir muhacir olduğunu belirten Bozbey, “Mustafa Kemal Atatürk bizim en büyük mübadil göçmenimizdir. Mübadillerin bu ülkeye bakışı, Cumhuriyet’in temelini oluşturan anlayışın bir parçasıdır” dedi.

Günel: “Mudanya’da kendimi evimde hissettim”

Kuşadası Belediye Başkanı Ömer Günel ise mübadil kökenli bir kentten yine mübadil kökenli bir kente geldiğini söyledi. Mudanya’daki atmosferin kendisine Kuşadası’nı hatırlattığını ifade etti. Kentleri doğru yönetebilmek için o kentin hafızasını ve insanlarının duygularını bilmenin şart olduğunu vurguladı.

“Mübadele Kültürü” başlıklı oturumda Marmara Üniversitesi Öğretim Üyesi Ayşegül İnginar Kemaloğlu, yazar Saba Altınsay ve araştırmacı-tarihçi Raif Kaplanoğlu sözlü tarih alanındaki çalışmalarını paylaştı.

Etkinlikler kapsamında Mudanya Belediyesi Tiyatro Topluluğu, göç edenlerin yaşadığı zorlukları Girit Mahallesi’nde sahneledi. “1900’lü Yılların Başlarında Girit” adlı fotoğraf sergisi ise Cumhuriyet Galerisi’nde sanatseverlerle buluştu.