Tıpta Mevsimsel Duygu Durumu Bozukluğu (MDBB) olarak adlandırılan ve halk arasında "kış depresyonu" olarak bilinen bu durum, enerji kaybından uyku düzensizliğine kadar geniş bir yelpazede günlük yaşam kalitesini tehdit ediyor. İstanbul Rumeli Üniversitesi Psikoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şimşek, bu sürecin geçici bir isteksizlikten öteye geçerek kronik bir hal alabileceği konusunda uyarılarda bulunurken, farkındalığın ve yaşam tarzındaki küçük değişimlerin en etkili savunma mekanizması olduğunu vurguluyor.

Kışın Azalan Gün Işığı Psikolojimizi Nasıl Etkiliyor?

Soğuk hava koşulları ve gün ışığından mahrum kalma süresinin uzaması, beyindeki kimyasal dengeleri doğrudan etkileyerek motivasyon kaybı ve sosyal izolasyon isteğini tetikliyor. Mevsimsel Duygu Durumu Bozukluğu yaşayan bireylerde genellikle sabahları uyanmakta zorluk, karbonhidratlı gıdalara karşı aşırı istek ve hayata karşı genel bir ilgi kaybı gözlemleniyor. Prof. Dr. Şimşek, bu enerji düşüklüğünün başlangıçta mevsimsel bir geçiş süreci olarak görülse de günlük rutinleri aksatmaya başladığı noktada mutlaka ciddiye alınması gerektiğini ifade ediyor. Ruh sağlığındaki bu dalgalanmalar, biyolojik ritmin mevsimsel değişimlere uyum sağlayamamasından kaynaklanıyor.

Mevsimsel Depresyona Karşı En Güçlü Silah: Güneş ve Hareket

Kış depresyonuyla mücadelede en doğal ve etkili yöntemlerin başında güneş ışığından mümkün olduğunca faydalanmak geliyor. Prof. Dr. Şimşek, serotonin seviyelerini artırmak için günün aydınlık saatlerinde yapılacak kısa yürüyüşlerin bile zihinsel canlılığı desteklediğini belirtiyor. Düzenli egzersiz yapmanın sadece fiziksel sağlığı değil, stres hormonlarını azaltarak ruhsal dayanıklılığı da artırdığına dikkat çeken Şimşek, evde uygulanabilecek basit hareketlerin veya düzenli bir uyku programının biyolojik ritmi korumada kritik bir rol oynadığını söylüyor. Bunun yanı sıra, kış aylarının getirdiği yalnızlık hissine karşı sosyal bağları güçlü tutmak ve sevdikleriyle vakit geçirmek, bireyler için güçlü bir koruma kalkanı oluşturuyor.

Toplumsal Farkındalık ve Profesyonel Destek Şart

Mevsimsel ruh hali değişimleriyle başa çıkmak sadece bireysel çabalarla sınırlı kalmamalı, aynı zamanda çalışma ve eğitim ortamlarında da destekleyici düzenlemeler yapılmalıdır. Ofislerde ışıklandırma koşullarının iyileştirilmesi ve açık hava aktivitelerinin teşvik edilmesi, çalışanların ve öğrencilerin ruhsal sağlığını korumada önemli bir paya sahiptir. Prof. Dr. Şimşek, kişinin kendisinde veya çevresinde sürekli bir isteksizlik ve ağır motivasyon kaybı fark etmesi durumunda, belirtiler şiddetlenmeden bir ruh sağlığı uzmanından destek almasının hayati önem taşıdığını hatırlatıyor. Unutulmamalıdır ki ruhsal dengesi yerinde bireyler, sağlıklı bir toplumun en temel yapı taşını oluşturur.